Tokaj

Z czym kojarzy się Państwu Słowacja? Gdyby takie pytanie zadać przypadkowo spotkanym mieszkańcom Polski to w większości usłyszelibyśmy wypowiadaną jednym tchem odpowiedź: narty, Jasna, Chopok, Tatralandia. Niektórzy dodaliby pewnie jeszcze, że to kraj pełen zabytków, bajecznych zamków i urokliwych tras do pieszej górskiej wędrówki. Niewielu znalazłoby się takich, dla których Słowacja to kraj wina a ktoś kto powiedziałby, że Słowacja kojarzy mu się z Tokajem zapewne wzbudziłby zdumienie wśród towarzyszących mu osób. Przecież Tokaj to Węgry! Tak, ale winiarski region, w którym produkuje się te znane wina obejmuje również słowackie ziemie przez tysiąc lat należące do Królestwa Węgier.

W obecnych granicach Słowacji, w województwie koszyckim tokajznajduje się najmniejszy, bo liczący zaledwie 908 ha, słowacki region winiarski – region tokajski. To tutaj na południowych i zachodnich stokach Zemplińskich Wzgórz uprawia się winogrona odmian Furmint, Lipowina i Muskat Żółty, które hodowane w odpowiadających im warunkach dają doskonałe, naturalnie słodkie wina. Wina te swój specyficzny smak zawdzięczają zarówno klimatowi charakteryzującemu się dużym, dochodzącym niekiedy do 2200 godzin rocznie, nasłonecznieniem jak i wulkanicznej glebie doskonale akumulującej ciepło. Dojrzałe grona wygrzewają się podczas długiej słonecznej jesieni poddając się atakowi szlachetnej pleśni botrytis cinerea, która wysusza je i przemienia w rodzynki. Te właśnie rodzynki decydują o wyjątkowym smaku i wysokiej jakości wina tokajskiego.

Innym istotnym czynnikiem wyciskającym swoje piętno na złocistych i bursztynowych trunkach są panujące w tutejszych, wykutych w tufowej sakle, piwnicach niespotykane nigdzie indziej warunki, które nadają winu ostateczny charakter podczas dojrzewania.

Produkowane na Słowacji wino tokajskie to zarówno samorodny tokaj wytrawny jak i słodki a także wyborny słodki tokaj trzy, cztero, pięcio lub sześcio putniowy.

Czym jest tokaj samorodny i co oznaczają owe tajemnicze putnie?

Tokaj samorodny produkowany jest ze wszystkich trzech wyżej wymienionych odmian winogron.
Jest on samorodny a więc taki jaki oferuje nam sama natura użytych do produkcji, nieselekcjonowanych gron. Od tego jak wiele z tych gron zaatakowanych zostało przez botrytis cinerea zależy czy otrzymane wino będzie wytrawne czy słodkie. Pleśń ta bowiem uszkadzając skórkę winogron powoduje odparowanie z nich wody zwiększając w ten sposób koncentrację cukru. Ponieważ szlachetna pleśń nie pojawia się regularnie w pełnej obfitości każdego roku to czy otrzymamy samorodny tokaj wytrawny czy słodki zależy od rocznika owoców.

Wina samorodne wysokiej jakości dojrzewają minimum 2 lata z czego przynajmniej przez rok w piwnicach wykutych w tufowych skałach.

Jeżeli do wysokiej jakości wytrawnego wina dodamy ręcznie wyselekcjonowane jagody zaatakowane przez pleśń to otrzymamy słodkie wino 3, 4 , 5 lub 6 putniowe.

Putnia to miara licząca 28 litrów (25-27 kg). W przeszłości wyselekcjonowane grona zbierano do drewnianych pojemników o takiej właśnie pojemności. Oczywiście również użyte wytrawne wino musi być odmierzone we właściwej ilości. Miarą jest beczka zwana Gönc (od nazwy węgierskiej miejscowości) o pojemności 136 litrów. Jeżeli do takiej beczki wytrawnego wina dodamy 3 putnie wyselekcjonowanych gron (rodzynek) to otrzymamy wino 3 putniowe, jeżeli dodamy 4 putnie to otrzymamy wino 4 putniowe itd.

Tokaj samorodny wytrawny charakteryzuje się podwyższoną kwasowością. Polecany jest jako wytrawny aperitif lub jako dopełnienie smaku potraw takich jak pieczone mięsa, dziczyzna i ryby.
Samorodny tokaj słodki polecany jest do przekąsek, serów pleśniowych, do słodkich dań i deserów.

  • Wino Tokaj 3 putniowe to wino produkowane w urodzajnych latach, kiedy na kiściach występuje wystarczająca ilość szlachetnej pleśni. Wino to ma złotożółtą barwę z delikatnym brązowym odcieniem. Jest bardzo aromatyczne, przyjemnie słodkie z dość dużą zawartością alkoholu. Najlepiej skosztować go jako aperitif lub jako dodatku do deserów.
  • Wino Tokaj 4 putniowe to wysokiej jakości trunek wytwarzany z tradycyjnych tokajskich szczepów w mniej urodzajne lata. Jest to wytworny napój z wyraźną chlebową nutą, bardzo aromatyczne, esencjonalne i słodkie. Jego unikalne walory doskonale doceniają koneserzy. Może być serwowane do deserów lub jako słodki aperitif.
  • Wino Tokaj 5 putniowe to trunek luksusowy. Pełne w smaku, esencjonalne pozostawia bardzo przyjemne wrażenia. Podobno jest afrodyzjakiem. Na pewno bardzo dobrym aperitifem wspomagającym trawienie.
  • Wino Tokaj 6 putniowy to wspaniały trunek, którego smaku nie sposób zapomnieć.
    Jest to prawdziwy „ król win i wino królów”. To perła o ciemno bursztynowej barwie, bardzo esencjonalne z wyczuwalną nutą kandyzowanych fig, pełne fantazji i inspiracji. Wino przeznaczone na wyjątkowe okazje.

Wszystkie wina produkowane z dodatkiem putni (lub używanej równolegle nazwy „puttonów”) rodzynek powinny leżakować w tokajskich, tufowych piwnicach przez ilość lat nie mniejszą niż liczba użytych do produkcji putni.

Na zakończenie wypada dodać, że chociaż wzmianki o winach z terenów wschodniej Słowacji pochodzą z czasów rzymskich a w słowackim regionie tokajskim małe winnice istniały już na pewno w XII wieku to dynamiczny i bardzo efektywny rozwój winiarstwa nastąpił dopiero w niepodległej Słowacji. Zastosowanie nowoczesnych technologii produkcji przy pełnym poszanowaniu winiarskiego kunsztu, który przetrwał przez pokolenia, oraz wykorzystaniu unikatowych warunków klimatycznych i geologicznych przynosi tutejszym producentom wiele medali i wyróżnień na wystawach i konkursach winiarskich.

Zachęcamy do zapoznania się z ofertą naszych win tokajskich